هوگو چاوز خود را ميراثدار سيمون بوليوار ميداند و در مجامع مختلف اين عقيده را مطرح و درباره آن بحث ميكند. از يكي دو سال پيش گمان قتل سيمون بوليوار مطرح شد. البته اين فرضيه، مخالفان و موافقان بسياري دارد؛ اما هوگو چاوز با بيتوجهي به شايعهها دستور نبش قبر و تحقيق روي بقاياي جسد بوليوار را داد. به عقيده چاوز حل مسئله مرگ مشكوك و زودهنگام بوليوار براي تاريخ آمريكاي جنوبي بهخصوص ونزوئلا، اهميت ويژهاي دارد.
17 دسامبر 2007 در سالروز مرگ سيمون بوليوار، هوگو چاوز در يك سخنراني عمومي اعلام كرد هدف از بازگشايي مهمترين و مشهورترين پرونده تاريخي آمريكاي لاتين، روشن شدن حقايق است.
بالاخره هفته پيش دولت ونزوئلا براي تحقيقات درباره كشف دليل مرگ قهرمان استقلال اين كشور، نبش قبر كرد و بقاياي جسد بوليوار را از زير خاك بيرون آورد. رييسجمهوري ونزوئلا معتقد است سيمون بوليوار بهدليل بيماري سل نمرده، بلكه به قتل رسيده، به همين دليل اكنون كارشناسان پزشكي قانوني در ونزوئلا سرگرم بررسي و آزمايش بقاياي او هستند. تصور عمومي بر اين است كه سيمون بوليوار بهدليل ابتلا به بيماري سل در سال ۱۸۳۰ در كلمبيا جان سپرده است اما چاوز به اين روايت اعتقادي ندارد و سالهاست پافشاري ميكند كه سيمون بوليوار به دست توطئهگران مسموم شده است.
به همين دليل است كه اكنون رهبر سوسياليست ونزوئلا دستور تحقيق درباره دليل مرگ سيمون بوليوار را صادر كرده تا شايد با تحقيقات پزشكي بتواند نظريه خود مبني بر قتل او را به اثبات برساند.
اغلب به سيمون بوليوار لقب «جرج واشينگتن آمريكاي جنوبي» را ميدهند؛ يك ونزوئلايي، كه مشهورترين رهبر آمريكاي جنوبي است و در قرن نوزدهم، مبارزههاي بسياري براي استقلال و رهايي از استعمار اسپانياييها انجام داد. سيمون بوليوار يك سياستمدار كاريزما و يك رهبر نظامي بود كه سالها با اهالي شمال آمريكاي جنوبي جنگيد تا توانست اواسط سال 1820 آمريكاي جنوبي را آزاد كند. براساس آنچه در كتابهاي تاريخي نوشته شده، سيمون بوليوار پس از تحمل مدتها بيماري و انزوا، در كلمبيا نزديك «سانتامارتا» درگذشت.
امروز انديشه آزاديخواهانه و استقلالطلبانه بوليوار در تمام آمريكاي لاتين بهويژه در زادگاهش، ونزوئلا جريان دارد. مردي كه آينده سرزمينش را ديد و تشخيص داد بهترين راه براي مواجهه با آينده، اتحاد و استقلال است. در سراسر آمريكاي جنوبي، خيليها شهر و ديار، مدرسه و پارك، ميدان و خيابان به نام او كردند، اما اين روحيه استقلالطلبانه بوليوار است كه در جان مردم، نفس ميكشد.
بيماري بوليوار بسيار آشكار بوده، اما مرگ مرد جنگجوي 47 ساله بهدليل بيماري سل كمي مشكوك است. عدهاي گمان ميكنند سيمون بوليوار با خوردن زهر، مسموم شده و شواهدي هم دال بر اين ادعا دارند كه از جمله آنها ميتوان به دو مورد اشاره كرد: اول اينكه بوليوار در سپتامبر 1828 از يك ترور جدي نجات پيدا كرد و دليل دوم، قتل نزديكترين دوست انقلابي او به نام «خوزه آنتونيو دي سرس» است كه فقط چند ماه قبل از او كشته شد.
چرا بوليوار كشته شد؟
بوليوار، انسان سختكوشي بود؛ رهبران كشورهايي كه در نبردهاي ضداستعماري 200 سال پيش، همراه او بودند از سيمون بوليوار در آمريكاي جنوبي بهعنوان نماد مبارزه براي استقلال ياد ميكنند؛ قهرمان قدرتمندي كه استعمارگران اسپانيايي را از منطقه موسوم به كلمبياي بزرگ (Gran Colombia) شامل پرو، ونزوئلا، كلمبيا، اكوادور و پاناماي امروز، بيرون كرد.
البته آن زمان هم عدهاي ميگفتند سيمون بوليوار هرقدر هم خوب باشد، دورهاي دارد كه بالاخره تمام ميشود. او به سربازان اجازه داد براي استقلال و آزادي بجنگند و وقتي به پيروزي رسيدند از آنها خواست از موضع مبارزهطلبي و جنگجويي پايين بيايند و به سياستمداران اجازه دهند كه بر اوضاع مسلط شوند.
چرا پرونده مرگ بوليوار، امروز باز شده است؟
هوگو چاوز بيش از هر سياستمدار ديگري خودش را به ميراث سيمون بوليوار نزديك ميداند. در طول سالهايي كه چاوز، رييسجمهوري ونزوئلا بوده، اهالي اين كشور خود را به نام «جمهوري بوليواري ونزوئلا» بازتعريف ميكنند؛ به غير از ونزوئلا، خيلي از بخشها و كشورهاي كوچك، نام و پرچم خود را تغيير دادند. چنين اقداماتي نشان ميدهد نهتنها هوگو چاوز و مردم ونزوئلا، بلكه آمريكاي جنوبي، يكپارچه تحت تأثير سيمون بوليوار هستند.
برخي مخالفان نبش قبر بوليوار ميگويند چاوز، اين نمايش عمومي را ترتيب داده تا خيال مردم را از بابت شباهتهاي خودش و بوليوار راحت كند. اينها معتقدند وقتي مدارك براي نبش قبر كافي نيست، حتي اگر بوليوار مسموم هم شده باشد، دليلي وجود ندارد كه بقاياي جسد او را جابهجا كنند .
اگر مداركي درباره قتل بوليوار پيدا شود، مورخان و محققان ميتوانند پژوهشهاي دقيقتري درباره روزهاي آخر بوليوار انجام دهند. البته بيشتر مورخان فكر ميكنند در نهايت هم مدركي دال بر مسموميت بوليوار پيدا نميشود. به عبارت ديگر اقدام اخير چاوز، جايگاه او را بهعنوان رهبر ونزوئلا محكم مي كند و البته ممكن است نتيجه عكس هم در پي داشته باشد.
اكنون بقاياي جسد اين قهرمان استقلال در ونزوئلا از آرامگاه او در شهر كاراكاس بيرون آورده شده تا كارشناسان پزشكي قانوني در مورد دليل مرگ او تحقيق كنند. چاوز همزمان با تماشاي مراسم نبش قبر سيمون بوليوار، پيامهايي را روي صفحه توييتر خود منتشر كرد و در يكي از اين پيامها نوشت كه با ديدن استخوانهاي قهرمان ملي ونزوئلا اشك ريخته است.
لوئيزا اورتگا دياز، دادستان كل ونزوئلا، هم از ديگر مقامات بلندپايه ونزوئلا بود كه در اين مراسم حضور داشت.
اگر ثابت شود كه دليل مرگ سيمون بوليوار طبيعي نبوده و او واقعا به قتل رسيده، خانم اورتگا دياز براي پيگيري پرونده مظنونان، وضعيت بسيار دشواري خواهد داشت، چون تمام كساني كه تصور ميشود در اين توطئه احتمالي دست داشتهاند، ۱۵۰ سال پيش مردهاند!
هر اتفاقي بيفتد براي ديدن و آشكار شدن حقايق و نتيجه اين درام، جالب است. تاريخ براي روشن كردن ماجراها از چشمان ما جلوتر است
