نظارت بر رسانه ملي، مشكلات برنامه‌هاي نمايشي، نقدپذيري سياست در رسانه، فتنه٨٨، كروبي، موسوي، احمدي‌نژاد و... در گفت‎وگوی تفصیلی با مهندس سیدعزت‎الله ضرغامی

حاشیه جذاب است اما رسانه متعهد یعني متن/سيدمرتضي فاطمي

خیابان ولیعصر، ساختمان شیشه‎ای، طبقه چهارم - به هنگام ورود به دفتر رییس رسانه ملی، آن‎چه بیش از همه نظرم را جلب می‎کند 40 مانیتوری است که هرکدام تصویری متفاوت بر صفحه دارد، تصاویری از شبکه‎های داخلی و خارجی؛ فضا به‎شدت رسانه‎ای است.

سیدعزت‎الله ضرغامی، مهندس عمران و کارشناس ارشد مدیریت، مدیر امروز رسانه ملی، همان خبرنگار و نویسنده جوان رادیو در 30 سال پیش است، دانشجوی پیرو خط امامی که به‎همراه همفکرانش سفارت آمریکا یا همان لانه جاسوسی را تسخیر کردند و بعدها هر کدام به سمت و سویی کوچ کردند. گروهی همانند وزوایی، ورامینی، رجب‎بیگی، علم‎الهدی و... تا سر منزل شهادت پیش رفتند و از آن‎ها که ماندند عباس عبدی، ابراهیم اصغرزاده و معصومه ابتکار به سویی و سیدعزت‎الله ضرغامی، عبدالحسین روح‎الامینی و... نیز به سویی دیگر متمايل شدند.

جالب است بدانید، رسانه‎ای‎ترین چهره کشور، در طول هفت و نیم سال مدیریتش، با هیچ رسانه‎ای گفت‎وگوی تفصیلی نداشته است و شاید از این‎روست که بیش از چهار ساعت، با سعه‎صدر به سؤالات ما درباره ارزیابی عملکرد صدا و سیما در دوره مدیریتش، بحث نظارت بر صدا و سیما، مشکلات برنامه‎های نمایشی، نقدپذیری، نگاه سیاسی سازمان، فتنه 88، کروبی، موسوی، احمدی‎نژاد و... پاسخ می‎دهد.



بسیاری از مخاطبین رسانه‎ و کسانی‎که پی‎گیر اخبار آن هستند، می‎دانند که شما اهل مصاحبه نیستید (و شاید برخی به این مسأله نقد هم داشته باشند)؛ جناب مهندس چرا این‎قدر کم مصاحبه می‎کنید و چه شد که این فرصت را یافتیم که در خدمت شما باشیم؟

تشکر می‎کنم از زحمتی که متحمل شده و برای گفت‎وگویی کارشناسانه و دوستانه تشریف آوردید. مطلب مورد اشاره شما درست است. فکر می‎کنم در طول این هفت سال و چند ماهی که مسئولیت اداره سازمان صدا و سیما از سوی رهبر معظم انقلاب بر عهده من گذاشته شده، مصاحبه‎ اختصاصی با نشریات و خبرگزاری‎‎ها نداشته‎ام؛ تنها به‎طور پراکنده در جلسات و نشست‎‎هایی که برگزار شده، به سؤالات خبرنگاران پاسخ داده‎ام.

به عقیده من کار صدا و سیما به‎‎گونه‎ای است که حاصل آن روی آنتن رفته و پیش‎روی همه مردم - اعم از 70 میلیون جمعیت داخل کشور و میلیون‎‎ها نفر مخاطب دیگر در سراسر دنیا - قرار می‎گیرد. بنابراین بهترین گفت‎وگو و بیان عملکرد، خروجی رسانه است که مردم بر روی آنتن دریافت می‎کنند، به همین علت سعی می‎کنم کمتر گفت‎وگو کرده و بیشتر عمل کنم. امروز اگر با نشریه خوب پنجره گفت‎وگو می‎کنم، هم به‎خاطر دوستی و رفاقت با عزیزان اداره‎کننده این نشریه است و هم این‎که احساس وظیفه کردم تا به بعضی از سؤالات مهم در ارتباط با عملکرد سازمان و مدیریت آن پاسخ دهم.

گویا نگاه شما در نحوه مدیریت بر سازمان صدا و سیما، در همایش‎های افق رسانه که آخرین نشست آن با حضور رییس‎جمهوری برگزار شد، تجلی پیدا می‎کند؟

بله، از سال 83 حرکت جدیدی را در ارتباط با مدیران سازمان شروع کردیم، اصول علمی مدیریت استراتژیک می‎گوید، برای اداره سازمان، باید فرصت‎‎ها و تهدید‎‎ها و همچنین نقاط قوت و ضعف داخلی، خوب احصا شود. تا بر اساس آن راه‎برد و سیاست‎‎ها و برنامه‎های اجرایی تنظیم شود. بعد از شش ماه کار مستمر، با حضور بسیاری از کارشناسان، اساتید دانشگاه‎ و مدیران عالی و میانی سازمان و تقسیم کار خوبی که صورت گرفت، نقاط قوت و ضعف سازمان و نیز تهدید‎ها و فرصت‎‎های پیش‎رو احصا شد، و بر این اساس اولویت‎‎های راه‎بردی تدوین شد؛ این ‎که با چه توانمندی‎‎هایی باید از کدام نقطه به کدام نقطه برسیم، تهدید‎ها را چگونه پاسخ دهیم و از فرصت‎‎ها چگونه حداکثر بهره را ببریم.

در مدت نزدیک به هفت سال، 23 نشست تخصصی افق رسانه برگزار شده است. فکر می‎کنم برگزاری این نشست‎‎ها می‎تواند الگوی خوبی برای همه دستگاه‎‎ها باشد تا از بی‎برنامگی، ناهماهنگی و خدای ناکرده اختلافاتی که به‎دلیل عدم آگاهی نسبت به جهت‎گیری‎های سازمان خود بین مدیران ارشد و مدیران میانی و صف ایجاد می‎شود، جلوگیری کنند.

جلسات افق رسانه را می‎توان نوعی نقد درون گفتمانی در سازمان به‎حساب آورد که بعضی مواقع گویا فراتر از نقد هم در آن انجام می‎شود. آیا این جلسات، خروجی عملیاتی و کارگاهی هم دارد یا فقط در قالب تئوریک و مباحث جلسه‎ای برگزار می‎شود؟ آیا نتایج این‎‎ها را می‎توانيم در رسانه مشاهده کنیم؟

افق رسانه، در واقع یک کارگاه آموزشی بزرگ است؛ کارگاه آموزشی به‎معنای واقعی کلمه. ما در این جلسات سخنرانی نمی‎کنیم، بلکه بر اساس استراتژی‎ها، آخرین رویکرد‎‎ها و تاکتیک‎‎های عملیاتی را برای همکاران توضیح می‎دهیم تا حرکت‎‎های بعدی سازمان دقیقا بر اساس این تاکتیک‎‎ها و رویه‎‎های عملیاتی شکل گیرد.

با این حساب قائلید که تمام مباحث مطرح شده در این جلسات، در رسانه ملی هم عملیاتی می‎شود؟

بله. تا حد بسیار زیادی. چون به‎‎عنوان شاخص طرح شده‎اند، عملیاتی می‎شوند؛ البته در حد انتظاری که ما از حرکت یک سازمان پیچیده‎ مثل رسانه ملی داریم. امروز افق رسانه به‎عنوان فرهنگ سازمانی درآمده است. یکی از آسیب‎‎هایی که در بسیاری از سازمان‎‎ها وجود دارد این است که برای راه‎برد‎های خود مطالعات زیادی می‎کنند، کتاب‎‎های متعددی تألیف می‎کنند ولی وقتی با مدیران آن سازمان صحبت می‎کنید، می‎بینید هیچ اطلاعی از راه‎برد‎های سازمانی خود و مصوباتی که هست و قوانینی که باید به آن عمل کنند؛ ندارند. خیلی از آن‎‎ها حتی یک‎بار کتاب استراتژی‎‎‎ها و تحقیقات سازمان خود را تورق نکرده‎اند.

و به تناوب دستور کار به روز می‎شود.

بله. بعنوان مثال ما در دوره دوم و بعد از ابلاغ مجدد رهبری معظم انقلاب و توصیه ایشان به اولویت قرار گرفتن چهار اصل امید، آگاهی، دین و اخلاق؛ همه بضاعت سازمان را یک‎سره در خدمت اجرای این‎چهار اصل قرار دادیم. بنابراین بحث‎‎های افق رسانه را یک‎بار دیگر جمع‎بندی کردیم و با یک نگاه نو نسبت به اولویت داشتن این‎چهار اصل، مجددا بحث‎‎های جدیدتری را با همکاری دوستان آماده کرده و در اولین جلسه افق رسانه‎ به‎صورت دقیق مورد آنالیز و تحلیل قرار دادیم و اولویت‎‎های برنامه‎ای را مشخص کردیم.

اشاره‎ای داشتید به توصیه‎های مقام معظم رهبری، شما به‎‎عنوان متولی رسانه ملی، خودتان را در تحقق‎بخشی به خواسته‎‎ها و دغدغه‎‎های رهبری انقلاب و آن شاخصه‎‎هایی که بر آن تأکید داشتند، موفق می‎دانید؟

از سال 83 به بعد، در جلسات افق رسانه و در جلسات متعدد سازمان، محوریت و شاخص‎‎ها همان فرمایشات رهبری است. برای تنظیم راهبرد‎‎ها و برنامه‎‎های سازمان، رهنمود‎های ایشان در همه حوزه‎‎ها، منابع بسیار غنی و ارزشمندی هستند. خوشبختانه این فرهنگ سازمانی در بخش‎‎های مختلف سازمان امروز بسیار خوب جا افتاده است، اما این‎که ما چقدر در این کار موفقیم، نیاز به ارزیابی دیگران دارد.